Teledysk* Teledysk*

Teledysk Radiohead
Niesprawiedliwość uderza w najmłodszych

Warunki pracy w tak zwanych wolnych strefach ekonomicznych nie cieszą się szczególnym zainteresowaniem mediów. Owszem, od czasu do czasu, słyszymy o wykorzystywaniu robotników w Chinach czy Indonezji. Sporo na ten temat mówiło się podczas premiery książki „No Logo”, w której Naomi Klein dokładnie opisywała „dziewiętnastowieczne” warunki pracy robotników w Azji czy w Ameryce Łacińskiej. Temat ten jednak nie przebija się na czołówki.

W końcu „wolne” strefy ekonomiczne to symbol wolnego rynku, a skandaliczne warunki pracy, w opinii komentatorów, są wynikiem „niedemokratycznych” rządów, a nie systemu ekonomicznego. Dlatego częściej słyszymy o sytuacji prześladowanych Tybetańczyków niż o milionach chińskich robotników pracujących za głodowe stawki w zamkniętych obozach. Obraz zniewolonych pracowników nie może znaleźć się w mediach pełnych taniej rozrywki i kolejnych informacji o poll position Roberta Kubicy. Tym bardziej warto obejrzeć teledysk do najnowszej piosenki angielskiego zespołu Radiohead – a „All I Reed” („Wszystko czego potrzebuje”).

Radiohead to grupa, która zawsze szła pod prąd. Jej muzyka, mimo iż wysoce niekomercyjna, cieszy się ogromną popularnością. Zespół sprzedaje (lub bezpłatnie rozprowadza za pomocą internetu – tak, jak w przypadku ostatniej płyty „In Rainbows”, z której pochodzi utwór „All I Need”) miliony płyt na całym świecie. Radiohead zrezygnował z „usług” wielkiej kompanii EMI (razem z Warner, Universal i Sony kontrolującej większość rynku muzycznego na świecie). Jest to swoisty wyjątek. Znani wykonawcy pozostają pod wpływem mega - kompanii nie ryzykując wydawania płyt swoim sumptem, na co odważył się Radiohead.

Równie odważna wydaje się być grupa Toma Yorke’a w poruszaniu kwestii niewygodnych dla pogrążonego w konsumpcji świata. Taki jest bowiem wspomniany wcześniej teledysk - „All I Need”. Ów krótki klip dotyczy nierówności ekonomicznej miedzy państwami rozwiniętymi a rozwijającymi się. Obraz jest wymowny tym bardziej, że tym razem, na czas trwania piosenki, niesprawiedliwość ta uderza w najmłodszych tuż przed naszymi oczami. Ekran podzielony jest na dwie części: z lewej strony widzimy zwykły dzień dziesięciolatka - prawdopodobnie z Europy Zachodniej lub z USA. Chłopiec budzi się, je śniadanie, idzie do szkoły, bawi się z innymi dziećmi, odrabia lekcje. W tym samym czasie na prawej połówce ekranu obserwujemy ”zwykły” dzień jego rówieśnika, prawdopodobnie z Chin. Zupełnie inny dzień. W fabryce butów, gdzie nie ma czasu na szkołę, ani na zabawę. Jedyne, co łączy obu chłopców, to identyczne buty, z tą jednak różnica, że chłopiec z lewej części ekranu stawia je obok łóżka, a ten z prawej kładzie je na taśmie produkcyjnej.

Teledysk wyróżnia niesamowita prostota. Samo juz zestawienie dwóch kontrastowych obrazów tak bardzo szokuje, że zbędny jest jakikolwiek komentarz. Klip nie jest dokumentem, lecz inscenizacją, ale zgodnie z rzeczywistością porównuje obydwa światy.

To dobrze, iż Radiohead wykorzystał swoją popularność przy tworzeniu obrazu do ,All I Need’ do poruszenia tego tematu. Warto także pamiętać, iż świat nie jest taki czarno-biały jak w „All I Need”. Także na bogatej Północy dzieci i dorośli wykorzystywani są w podobnych „fabrykach butów”. Równie dobrze ekran mógłby przedstawiać dwóch brytyjskich szesnastolatków: pracującego za stawkę niższą niż minimalna w McDonaldzie i ucznia elitarnej Eton. Granice te nie przebiegają tylko na linii: bogata Północ - biedne Południe, ale w każdym kraju i w każdym społeczeństwie.

„All I Need” jest dostępny do obejrzenia za darmo w internetowych portalach video np.: http://www.youtube.com/watch?v=cdrCalO5BDs

Maciej Bancarzewski
Współpraca: elbird@tlen.pl