Krwawa
historia Ukrainy

W XIX wieku kapitalizm rozpowszechnił się szybko na obszar Europy Zachodniej.
Intelektualiści w naszym regionie zdawali sobie sprawę z tego, że mieszkają na obszarze stosunkowo zacofanym.
Niektórzy z nich krytykowali kapitalizm i dołączyli się do wzrastającego w siłę ówczesnego ruchu antykapitalistycznego - czyli do ruchu socjalistycznego. Inni, zachwyceni Zachodem, chcieli budować własny wariant kapitalizmu i analizowali swoje problemy jedynie poprzez pryzmat ucisku narodowego.
Na Ukrainie perspektywa niezależnego rozwoju kapitalistycznego była niewielka. Dla znacznej części ludności horyzont nie sięgał wiele dalej niż własna wioska. Inni myśleli o sobie jako o robotnikach w nie mniejszym stopniu niż jako Ukraińcach czy Rosjanach.

Rewolucja 1917 r.
Ukraińscy nacjonaliści widzieli swoją szansę po rewolucji 1917 r. Bolszewicy uznali niepodległość Ukrainy. Chcieli złamać ideologię rosyjskiego szowinizmu, wzmocnić proces rewolucji i stworzyć podstawy dla dobrowolnej federacji socjalistycznej.
W niektórych częściach Ukrainy był pozytywny oddźwięk dla takiej polityki. Jednak większość ukraińskich nacjonalistów optowała raczej za kontrrewolucją - wśród nich była spora grupa skrajnych antysemitów.
Nacjonaliści doszli do ugody z europejskimi mocarstwami, po czym nastąpił krótki okres marionetkowych reżimów.
W latach 20-ych, po wojnie domowej w Rosji, nastąpiła próba utworzenia federacji socjalistycznej - socjalizmu rozumianego jako rozszerzenie demokracji. Niestety, wzrastająca władza Stalina podważyła tę próbę. Stalinowska pięciolatka pod koniec lat 20-ych oznaczała, że ZSRR a wraz z nim Ukraina, stanowił teraz kraj państwowego kapitalizmu, w którym rolę kapitalistów grali ludzie z wyższych szczebli aparatu państwowego.
Ukraina była drugą co do ważności republiką ZSRR - po Rosji, oczywiście. Ogromne obszary rolnicze karmiły cały kraj. Potężne zasoby węgla i żelaza pozwoliły na rozwój ciężkiego przemysłu w Donbasie. Wyciskano od ludzi ile się da dla szybkiego wzrostu gospodarczego.
Na Ukrainie nastąpił wielki głód w latach 1932-3 i 1946-7. Zginęły wtedy miliony ludzi. Ukraińscy nacjonaliści twierdzą że było to celowe działanie ludobójcze wobec ukraińskiego narodu. Nie jest jasne, że tak naprawdę było. Niektórzy Ukraińcy żyli dobrze, gdy inni umierali z głodu. Głód miał miejsce również na innych obszarach. Ale jedno jest pewne: dużo ważniejszym priorytetem Stalina niż głodujący ludzie był wzrost gospodarczy.
W latach 80-cyh proces reform nazwany głasnością i pierestrojka postępował powoli na Ukrainie.
W końcu część kierownictwa doszła do wniosku, że musi pójść z kierunkiem czasów. Po próbie nieudanego puczu w Moskwie w 1991 r. grupa ta zorganizowała referendum i ogłosiła niepodległość Ukrainy.